- Vliegveld Tower control

De tower controller houdt zich verantwoordelijk met het aanvliegende en vertrekkende verkeer.
Als de kisten bij de baan staan (ORP) gaan ze naar de frequentie van de toren.
De toren controleert alleen de vliegtuigen die op final zitten vanaf IFR nadering (Zie Arrival/Director) of vliegtuigen die VFR de CTR binnenvliegen. De tower is dus verantwoordelijk voor de CTR.
CTR staat voor Controlzone dit is een 'cirkel' om het veld.


- Take off

Als de kisten op de ORP staan roepen ze de toren op.
Ze vertellen dan dat ze bijvoorbeeld 'MINUTE 45' weggaan.
Dat is dan de 45ste minuut oftewel kwart voor het huidige uur.

Dit is niet altijd het geval.

De tower controller geeft ze klaring om de baan op te rijden oftewel 'Polly21 line up and wait runway 24'
Soms wordt er ook gelijk vanaf de ORP de take off clearence gegeven.

Als er bijvoorbeeld 2 formaties staan en de ene is al aan het vertrekken kan er ook gezegd worden 'Line up in sequence'.
Dit staat voor 'achter elkaar aan'.

De take off clearence bevat de wind en evt ook de hoogte waar ze eerst naar moeten klimmen, verder bevat hij ook de toestemming om de approach/rapcon controller te contacteren.
Bij IFR vluchten wordt bij de take off clearence gelijk gezegt 'Contact approach/rapcon channel 8'.
Bij VFR vluchten wordt dat gedaan als ze de CTR uitvliegen, maar het kan ook zijn dat ze dan direct naar Dutchmil/Cornfield gaan.

"Polly21 Cleared for take off 24 winds 1o clock with 4 knots, Channel 8 aproved"

Klik hier om een VFR take off clearence te horen.

- Landing

De tower deelt de landing klaring uit.
Hierbij komen wij bij een ander punt, de manieren waarop de kisten aanvliegen.
De meest voorkomende zijn:

- Initial
- ILS Approach
- Visual Straight in
- SFO
- HI-KEY
- TACAN approach

We beginnen met initial, de mooiste manier van aanvliegen.
Bij initial vliegen de kisten op de baan af op 1500voet.
Hierbij zijn ze meestal in formatie en vliegen ze naast elkaar.
Eenmaal boven de baan draaien ze 1 voor 1 (5 seconde seperatie) naar rechts/links.
Vervolgens vliegen ze een stukje rechtuit en doen het landingsgestel uit, vervolgens maken ze weer een bocht naar rechts/links om voor de baan te komen om vervolgens te landen.

Als de vliegtuigen in de CTR zijn nemen ze contact op met de toren en melden ze dat ze naar 'initial' gaan, meestal moeten ze zeggen als ze 'initial' zijn.
Dit wordt meestal gemeld boven een bepaalde plaats, bij Leeuwarden is dit Dokkum.
De kist meldt zich initial en krijgt van de tower te horen of er nog andere kisten voor de baan of op/in initial zitten en de wind.
De kist meldt zich vervolgens als ze 'Braking', hierbij draait het eerste vliegtuig dus naar rechts/links, de toren geeft ze de nummers van vliegtuigen voor de baan, dus als er bijvoorbeeld al een vliegtuig voor de baan is wordt het nummer 2.

Vervolgens melden de kisten zich stuk voor stuk dat ze op 'Base gear down' zijn, oftewel Base leg met het landingsgestel naar beneden.
Ze worden dan 1 voor 1 achter elkaar aan geklaard om te landen.
Dit is anders dan met civiel vliegen omdat daar eerst het vliegtuig van de baan af moet zijn voordat de volgende mag landen.

Klik hier om  een Initial te horen.

De ILS approach is een bekende aanvliegmethode. ILS staat voor Instrument Landing System.
Voor meer informatie hierover kijk bij Arrival/Director.

Bij een ILS approach word er contact opgenomen met de toren als ze ongv. 5 miles van de baan zitten en Glide Slope desenden.
De Glide Slope geeft aan hoe hoog het vliegtuig moet zitten, vanaf dat punt moet hij dus gaan dalen.

Klik hier om een ILS approach bij toren te horen.

Bij de Visual straight in wordt er visueel vanaf een redelijk grote afstand op de baan afgevlogen.
Hierbij wordt final gemeld aan de toren.


De SFO kan visueel en met behulp van de arrival/director gevlogen worden.
SFO staat voor Simulated Flame out.
Hierbij komen de kisten van hoge hoogte aanvliegen en simuleren een landing zonder motor vermogen.
Voor meer informatie hierover kijk bij Arrival/Director.
Bij deze aanvliegmanier wordt er zelden contact met de toren opgenomen.
Op deze approach mag NIET geland worden.

Klik hier om een SFO approach bij toren te horen.

De Hi-Key komt overeen met de SFO en de Initial.
HI-KEY is een soort Initial alleen dan op zeer hoge hoogte, hier wordt ook het landen zonder motor gesimuleerd.
Bij Hi-Key wordt er al wel contact opgenomen met de toren.
Hier wordt dan gepraat over HI & LOW Key.
Meestal meldt de vlieger zich in bij toren en vermeldt hierbij Low key.
De kist komt dan in een duikvlucht via een bocht de baan op.
Op deze approach mag NIET geland worden.

Klik hier om een Hi-KEY approach bij toren te horen.

De Tacan approach is een approach die op kaart staat.
Hierbij kan de vlieger op een speciale manier aanvliegen op de baken die op het veld staat.
Hierbij wordt er op final de toren gecontacteerd.
Voor meer informatie hierover zie Arrival/Director

Klik hier om een TACAN approach bij toren te horen. (Nog niet beschikbaar)

Verder zijn er ook nog manieren van b.v doorstarten.
- Full stop
- Low Approach
- Touch and Go
- 'Closed'

De Full stop spreekt voor zich dit is een normale landing waarbij het vliegtuig tot volledige stop komt.

Bij een Low Approach wordt een approach geoefend, het vliegtuig zit met remmen en landingsgestel uit voor de baan.
Vlak voordat hij de baan aanraakt of eerder gooit het zijn gas open en klapt gear en speedbrakes in.
Op de scanner hoor je dit als "Cleared LOW"
Deze methode wordt ook gebruikt als er een kist voor de baan zit terwijl er nog een andere kist aan het backtracken is b.v.

De Touch And go spreekt ook voor zich, hierbij vliegt het vliegtuig normaal aan, raakt de baan aan en vliegt vervolgens weer door.

De 'Closed' is niet echt een aanvlieg manier maar meer een procedure, meestal na een touch and go of low approach wordt er een closed aangevraagd. "Polly21 request closed full stop"
Hierbij trekt de piloot de kist recht omhoog en vervolgens wordt hij naar rechts/links gedraaid om het circuit te vliegen.

Klik hier op een Closed te horen na een touch and go


- Crossing

Ook zijn er recreatie vliegtuigjes die wel eens de Leeuwarden controlzone willen kruisen, deze melden zich in bij tower en vragen om te crossen.
Voorbeeld hiervan:
" Leeuwarden tower goodday PH-NAF with you overhead Harlingen, Cessna 182 with 2 POB request to cross your CTR and proceed to Sneek "
" PH-NAF Leeuwarden tower goedenmiddag Crossing CTR is aproved QNH 1016"